تعییرات بسیاری در طول دورهی درمان سرطان میتواند ایجاد شود و بر ظاهر ناخن تاثیر بگذارد به عنوان مثال برآمدگی و خطوطی که روی ناخنها ایجاد میشود معمولاُ دردناک نیستند اما باعث ایجاد تغییر در ظاهر و حس آن میشود. زمانی که درمان به پایان برسد، تغییراتی که در حین درمان ایجاد شده بود به تدریج و با رشد ناخن از بین میرود. در ادامه به موضوع دلایل تغییرات ناخن ها و راهکارهای درمانی آن می پردازیم. با ما همراه باشید.
تغییرات ناخن ها چه دلایلی دارند؟
نواحی تیره رنگ نزدیک کوتیکول ناخن (آسیبهای زیر ناخن):
اینها شبیه کبودیهای زیر ناخن هستند که معمولاُ در لبهی پایینی ناخن و نزدیک کوتیکول قرار گرفتهاند. این تغییر رنگها در سرطان ناخن (ملانوم نامیده میشود) مشاهده میشود و همچنین ممکن است به دلیل عوارض جانبی بعضی از داروهایی که در درمان سرطان به کار برده میشود، ایجاد شوند.
فیشر یا شقاق:
ترکهای نازک کوچک و یا بریدگیهای عمیقی هستند که در نوک انگشتها، صفحهی ناخن و یا در بستر ناخن ایجاد میشوند، این ترکها ممکن است بسیار دردناک باشند.
خونریزی (خونریزیهای انشعابی و باریک) به صورت خطوط ریز قرمز در ناخنها که مناطق باریک خونریزی در زیر صفحهی ناخن هستند.
هایپرپیگمانتاسیون:
صفحهی ناخن معمولاُ شفاف (واضح) است. بعضی از داروها و یا پرتوها میتوانند باعث تیره شدن پوست و یا ناخن شوند. این تیرگی و تغییر رنگ در اغلب موارد موقتی است اما در برخی موارد دائمی است و میتواند در بخشی از ناخن و یا در کل ناخن ایجاد شود.
التهاب (پارونیشیا):
به صورت قرمز شدن و در برخی موارد تورم در بستر ناخن و اطراف انگشت دست یا پا است که گاهی اوقات با عفونت باکتریایی یا قارچی همراه است. این وضعیت میتواند بسیار دردناک باشد و ممکن است در انجام فعالیتهای روزمرهی معمولی محدودیت ایجاد کند.
بلند شدن صفحه ناخن (اونیکولیز):
این وضعیت معمولاُ موقتی است اما میتواند منجر به ناراحتی شود. اگر ناخن از بستر خود جدا شود ممکن است بیفتد و به سادگی شرایطی را برای ایجاد عفونت ایجاد مند.
افتادن ناخن:
از دست دادن کامل سطح ناخن. مصرف برخی از داروها باعث میشود که سطح ناخن به طور کامل شل شود و از بین برود. این شرایط نیز موقتی است اما ممکن است دردناک باشد و احتمال ابتلا به عفونت را افزایش دهد.
برآمدگی و یا خطوط روی صفحهی ناخن:
مصرف تعدادی از داروها میتواند باعث ایجاد برآمدگیها و یا خطوط رنگی مختلف در صفحهی ناخن شود. در صورت ایجاد این موارد ممکن است در تمام دورهی درمان باقی بمانند و معمولاُ همزمان با رشد ناخن، رشد میکنند. این نوع از تغییر رنگها در اغلب موارد منجر به ایجاد درد نمیشود.
درمان تغییرات ناخن
تغییرات ناخن که معمولاُ موقتی هستند عبارتند از:
· تغییر در رنگ ناخن (نقاط تیره، هایپرپیگمانتاسیون)
· خونریزیهای انشعابی
· برآمدگی، خطوط و چین و چروک در ناخن
برای تغییرات خفیف که دردناک نیستند، راهکارهایی که در ادامه بیان میشود ممکن است کمک کننده باشد:
· برای محافظت از ناخن شکافته شده، برآمدگی های ناخت و یا ناخنهای شکننده میتوانند از یک تافت ناخن محلول در آب و یا لاکهایی که پزشک برای شما تجویز کرده است استفاده کنید.
· ممکن است برای تقویت ناخنها بیوتین (یک مکمل غذایی) تجویز شود. از پزشک خود سوال کنید که ایا مصرف بیوتین برای شما مفید است با خیر.
با این وجود برخی از تغییرات دردناک هستند و یا ممکن است شامل عفونتهایی باشد که نیاز به درمانهای تخصصی دارد. پیش از اینکه هر روش درمانی را در منزل امتحان کنید با پزشک خود در مورد اینکه بهترین روش درمان برای شما کدام است، مشورت نمائید.
· التهاب ناخن (پارونیشیا): درمانهای پیشنهادی توسط پزشک ممکن است شامل این موارد باشد: پمادهای استروئید، خیساندن در آب سرکه سفید (یک قسمت سرکه و یک قسمت آب)، خیساندن در داروهای ضدعفونی کننده و یا مصرف داروهای خوراکی آنتی بیوتیک و ضد التهاب.
· بلند شدن ناخن از بستر (اونیکولیز): برداشتن بخشی از ناخن به روش جراحی برای التیام درد ممکن است توصیه شود.
· عفونت ناخن (باکتریایی یا قارچی): مصرف پماد آنتی باکتریال به صورت منظم روی ناخن و بستر ناخن ممکن است توسط پزشک توصیه شود.
· فیشر یا شقاق (شیارهای عمیقی که ممکن است باز شده و منجر به ایجاد شکافهایی روی ناخن شود): برداشتن قسمتی از صفحهی ناخن با روش جراحی به منظور التیام درد ممکن است توصیه شود.
برای کمک به درمان تغییرات ناخن بیمار چه کارهایی میتواند انجام دهد؟
ممکن است پیشگیری از تغییرات ناخن امکان پذیر نباشد، اما شما میتوانید برای کنترل تغییرات جزئی و پیشگیری از بدتر شدن آنها اقداماتی را انجام دهید. برخی از کارهایی که میتوانید انجام دهید شامل این موارد است:
· هر روز دست و پاهای خود را بررسی کنید تا هرگونه تغییرات در ناخنها را پیدا کنید..
· برای تقویت و محافظت از ناخنهای حساس، ناخنهایی که دارای برآمدگی هستند و یا ناخنهایی که در حال شکافته شدن هستند از لاک ناخن محلول در آب استفاده کنید.
· در اولین فرصت هرگونه تغییر در ناخنها را به کادر درمان خود اطلاع دهید.
· ناخنها خود را کوتاه کنید. احتمال شکستگی و یا گیر کردن ناخنهای که کوتاه هستن، کمتر است.
· به منظور پیشگیری از عفونت، ناخنهای خود را تمییز نگه دارید.
· زمانی که دستهای خود را داخل آب قرار میدهید (مانند شستن ظرفها)، هنگام باغبانی و یا نظافت منزل از دستهای خود محافظت نمائید. در هنگام انجام کارهایی که نام بردیم و به منظور محافظت از ناخنها خود از دستکش مخصوص کار استفاده کنید.
· زمانی که تحت درمان بیماری سرطان قرار دارید از مانیکور حرفهای ناخنهای خود پرهیز نمائید.
· کفشهای گشاد بپوشید.
· از هرگونه فشار به بستر ناخن (هم انگشتهای دست و هم انگشتهای پا) خودداری نمائید.
· اگر از داروی تاکسان (مخصوصاُ دوستاکسل) استفاده میکنید، 15 دقیق پیش از تزریق انفوزیون دارو، در هنگام انفوزیون و 15 دقیقه بعد از اتمام تزریق، از کمپرس سرد روی ناخنهای خود استفاده کنید. این اقدام از بلند شدن ناخن از بستر آن پیشگیری مینماید.
نکتهی مهم این است که به محض مشاهدهی هرگونه تغییرات قابل پیش بینی و یا غیر منتظره در ناخن، این موضوع را به کادر درمان اطلاع دهید. جلوگیری و پیشگیری از آسیب به ناخنها تا جایی که امکان دارد قسمت مهمی از حفظ سلامت ناخنها است.
در صورتی که دارویی به منظور درمان تغییرات ناخن مصرف میکنید، حتما این موضوع را به پزشک خود اطلاع دهید، در مورد تاثیر دارو روی شما و اینکه چه مشکلات جدیدی ایجاد شده است با پزشک خود مشورت نمائید.
