تغذیه برای افرادی که تحت درمان سرطان هستند بسیار مهم است. راهنمایی برای بیماران و خانوادههایشان از اهمیت بالایی برخوردار است. تغذیه قسمت مهمی در درمان سرطان سینه است. مصرف غذاهای مناسب قبل از درمان، حین درمان و پس از درمان میتواند به شما کمک کند که احساس بهتری داشته باشید و قویتر بمانید. با اینکه همهی افراد دچار عوارض جانبی مرتبط با تغذیه نمیشوند اما این دستورالعمل برای مواقعی که لازم باشد به شما کمک میکند. نیازی نیست که همهی مواردی که در اینجا ذکر شده است را مطالعه کنید. شما میتوانید تنها به بخشهایی که به آن نیاز دارید مراجعه نمایید و آن قسمتها را مطالعه نمایید.
اطلاعاتی که در اینجا ذکر میشود به معنی جایگزین توصیههای پزشک متخصص شما نیست. اگر شما نگرانی یا سوال خاصی دارید باید با پزشک، پرستار و متخصص تغذیه خود در اینباره صحبت نمایید. برنامهی تغذیه ثبت شده میتواند یکی از بهترین منابع جهت کسب اطلاعات مورد نیاز شما باشد. اگر قصد دارید با یک متخصص تغذیه صحبت کنید، قبل از اینکه او را ملاقات کنید تمام سوالات خود را یادداشت نمایید تا زمانی که با او ملاقات داشتید هیچچیزی را فراموش نکنید.
مزایای تغذیه خوب در طول درمان سرطان
تغذیه خوب اهمیت ويژهای دارد به خصوص اگر شما دچار بیماری سرطان هستید، به دلیل اینکه هم بیماری سرطان و هم درمان آن میتواند نحوهی غذا خوردن شما را تغییر دهند. سرطان و نحوهی درمان آن همچنین میتواند بر نحوهی تحمل بدن شما در مقابل بعضی از غذاها و مواد غذایی نیز تاثیر بگذارند.
نیاز غذایی افرادی که دچار بیماری سرطان هستند از فردی به فرد دیگر متفاوت است. تیم درمان سرطان می تواند به شما کمک کند تا نیازهای تغذیهای خود را شناسایی کنید و برای برنامهی غذایی شما برنامهریزی کند. تغذیه مناسب در زمانی که تحت درمان بیماری سرطان هستید به شما کمک می کند که:
- احساس بهتری داشته باشید.
- توانایی و انرژی شما را بالا نگه می دارد.
- وزن شما و ذخیرهی ریزمغذیهای بدن شما را متعادل نگه می دارد.
- باعث میشود که عوارض جانبی وابسته به سرطان را بهتر تحمل کنید.
- احتمال ابتلا به عفونت در شما را کاهش می دهد.
- درمان و بهبودی را سرعت میبخشد.
تاثیر مصرف ریزمغذیها در سرطان
ما قبلا در رابطه با باورهای غلط در مورد مصرف مکملهای غذایی صحبت کرده بودیم. اما مصرف ریزمغذیها در طول دوره درمان سرطان بسیار مفید است. در رابطه با هرکدام از آنها در زیر توضیحاتی ارائه میدهیم.
پروتئين
ما به پروتئین جهت رشد، ترمیم بافتهای بدن و سلامت سیستم ایمنی احتیاج داریم. وقتی بدن شما به میزان لازم پروتئين دریافت نکند، سلولهای ماهیچه را جهت دریافت انرژی مورد نیاز تجزیه میکند. این شرایط باعث میشود که زمان بیشتری جهت بهبودی نیاز باشد و مقاومت بدن نسبت به عفونتها کاهش مییابد. بعد از جراحی، شیمیدرمانی یا رادیوتراپی، پروتئين بیشتری جهت بهبود بافتها و مبارزه با عفونتها نیاز دارد.
منابع ارزشمند جهت تهیه پروتئین بدن شامل ماهی، گوشت طیور، گوشت قرمز، تخممرغ، لبنیات کم چرب، آجیل، لوبیا خشکشده، نخود، عدس و سویا میباشند.
چربیها
چربی نقش مهمی در تغذیه دارد. روغن و چربی از اسیدهای چرب تشکیل شدهاند که منبع غذایی غنی برای بدن هستند. بدن چربی را تجزیه میکند و از آنها جهت دخیره انرژي، پوشاندن بافتهای بدن و جابهجایی بعضی از انواع ویتامینها در خون استفاده میکند.
ممکن است شنیده باشید که بعضی چربیها نسبت به بقیه انواع آن برای شما بهتر هستند. وقتی صحبت از تاثیر چربی بر قلب و سطح کلسترول باشد، چربی تک غیراشباع و چربی چند اشباع را نسبت به چربی اشباع و چربی ترانس انتخاب نمایید.
چربی تک غیراشباع به طور عمده در روغنهای گیاهی مانند روغن زیتون، روغن کانولا و کره بادام زمینی موجود میباشد.
چربی چند اشباع در روغنهای گیاهی مانند گیاه گلرنگ، آفتابگردان، ذرت و بذر کتان یافت میشوند. این چربیها همچنین در غذاهای گیاهی به وفور یافت میشوند.
چربی اشباع نشده: به طور عمده در غذاهای گوشتی مانند گوشت قرمز و گوشت طیور، شیرهای پرچرب و کم چرب، پنیر و کره یافت میشوند. بعضی از روغنهای گیاهی مانند روغن نارگیل، هسته خرما و خرما اشباع نشده هستند. چربیهای اشباع نشده باعث بالارفتن کلسترول و افزایش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی میشوند.
اسیدهای چرب ترانس: زمانی بوجود میآیند که روغنهای گیاهی به حالت جامد در میآیند مانند روغن مارگارین یا روغن شورتنینگ (روغنهای تردکننده شیرینی که در قنادی به کار میرود). منبع چربیهای ترانس عبارتند از میان وعده و غذاهایی که با روغنهای گیاهی هیدروژنه یا روغنهای شورتنینگ پخته شدهاند. روغنهای ترانس همچنین در بعضی فرآوردههای حیوانی مانند لبنیات یافت میشوند. از مصرف چربیهای ترانس تا جایی که امکان دارد خودداری نمایید.
کربوهیدرات
کربوهیدراتها منبع اصلی انرژی بدن هستند. کربوهیدرات انرژی مورد نیاز بدن برای انجام فعالیتهای فیزیکی و عملکرد صحیح اندامهای بدن را تهیه میکنند.منبع اصلی کربوهیدرات میوهها، سبزیجات و غلات کامل هستند که ویتامینها و مواد معدنی مورد نیاز مانند فیبر و فیتونوتراینتها را برای سلولهای بدن فراهم می کنند. (فیتونوتراینتها مواد شیمیایی در غذاهای گیاهی است که برای ادامهی حیات ضروری نیستند اما ممکن است به ارتقاء سلامتی کمک کنند.)
غلات کامل
غلات یا غذاهایی که با آن تهیه میشوند حاوی تمام مواد ضروری و مغذی طبیعی کل غلات است. غلات کامل در غلات، نان و آرد یافت میشود. بعضی از غلات کامل مانند کینوا، برنج قهوهای و یا جو میتوانند به عنوان مخلفات غذا یا اینکه به عنوان یک غذای کامل استفاده شوند. وقتی از محصولات غلات کامل استفاده میکنید به عباراتی نظیر “غلات کامل”، “آرد گندم کامل” ، “آرد جو دو سر کامل” و موارد اینچنینی دقت نمایید.
اگر فکر میکنید که نیاز به مصرف مکمل غذایی دارید، در مورد انتخاب مکمل غذایی حتما با پزشک خود مشورت کنید و بدون اطلاع پزشک اقدام به مصرف دارو یا غذاهای خوراکی و تقویتی نکنید. تغذیه بیماران مبتلا به سرطان پستان و نکات مهم آن در درمان این بیماری بسیار کمک خواهد کرد.
فیبر
فیبر قسمتی از غذاهای گیاهی است که بدن قادر به هضم آنها نیست. دو نوع فیبر داریم. فیبرهای نامحلول کمک میکنند که غذا به سرعت از بدن دفع شود، فیبرهای محلول در آب باعث میشوند مدفوع به راحتی دفع شود.
باقی منابع کربوهیدرات شامل نان، سیبزمینی، برنج، اسپاگتی، پاستا، غلات، ذرت و غلات میباشند. شیرینیها (دسرها، آبنباتها و نوشیدنیهای حاوی شکر) میتوانند شامل کربوهیدرات باشند اما مقداری ویتامین، مواد معدنی یا فیتونوترینتها نیز در خود دارند.
آب
تمام سلولهای بدن به آب نیاز دارند. اگر شما مایعات کافی مصرف نکنید یا اینکه بر اثر استفراغ کردن و اسهال مایعات بدن خود را از دست بدهید، بدن شما ممکن است دهیدراته بشود (بدین معنی که بدن شما به اندازهی لازم آب ندارد). آب از طریق غذایی که میخورید نیز میتواند جذب شود اما شما باید روزانه 8 لیوان مایعات جهت اطمینان از اینکه تمام سلولهای بدن شما میزان مورد نیاز مایعات را دریافت کردهاند، مصرف نمائید. به یاد داشته باشید که تمام مایعات (سوپ، شیر، حتی بستنی و ژله) جزء مایعات محسوب میشوند.
ویتامینها و مواد معدنی
بدن به مقادیر جزئي از ویتامین و مواد معدنی جهت کمک به بهبود عملکرد خود نیاز دارد. بسیاری از آنها در غذاهای مصرفی ما وجود دارند اما به عنوان مکملهای غذایی به صورت قرص یا شربت نیز به فروش میرسند. این مواد کمک میکنند که بدن انرژی (کالری) موجود در غذاها را مصرف کند.
فردی که رژیم غذایی متعادلی دارد و به میزان لازم کالری و پروتئين دریافت میکند معمولاً ویتامین و مواد معدنی مورد نیاز خود را دریافت میکند اما هنگامی که در حال درمان بیماری سرطان هستید مشکل است که رژیم غذایی متعادلی داشته باشید، به خصوص زمانی که تحت تاثیر اثرات جانبی طولانی مدت داروها هستید. در این موارد پزشک یا متخصص تغذیه ممکن است برای شما مولتیویتامین یا مکملهایی شامل مواد معدنی تجویز نماید.
اگر شما احساس میکنید که نیاز دارید ویتامین یا مکملهای غذایی دریافت نمایید، در ابتدا حتماً با پزشک خود مشورت نمایید زیرا این مواد میتوانند برای شما مضر باشند مخصوصاً اگر در مقادیر بالا مصرف شوند. در واقع مقادیر بالای بعضی ویتامینها و مواد معدنی ممکن است باعث کاهش تاثیر شیمیدرمانی و رادیوتراپی شود.
آنتیاکسیدانها
آنتیاکسیدانها شامل ویتامین A, C, E، سلنیوم، روی و بعضی آنزیمهایی هستند که به رادیکالهای آزاد متصل میشوند و از حمله به سلولهای عادی جلوگیری میکنند.
متخصصان تغذیه پیشنهاد میکنند اگر میخواید مقادیر بیشتری از آنتیاکسیدان را دریافت کنید انواع میوهها و سبزیجات را که منابع خوبی از آنتیاکسیدان هستند را مصرف نمایید. مصرف مقادیر بالای موادی که شامل مواد آنتیاکسیدان هستند یا غذاها و مایعاتی که غنی از پروتئين هستند در طی دورهی شیمیدرمانی یا رادیوتراپی پیشنهاد نمیشود. جهت اطلاع از بهترین زمان مصرف آنتی اکسیدانها با پزشک خود مشورت نمایید.
فیتونوترینتها
فیتونوترینتها مانند کارتنوئيدها، لیکوپنها، رزورترول و فیتواسترولها جزئي از گیاهان هستند که خاصیت حفاظت از سلامت را دارند. آنها در گیاهانی مانند میوهها و سبزیجات یا موادی که از گیاهان تهیه میشوند مانند چای یا پنیر سویا یافت میشوند. بهتر است فیتونوترینتها از طریق مواد غذایی جذب شوند تا اینکه از طریق مکملهای غذایی و قرصها.
گیاهان دارویی
هزاران سال است که گیاهان دارویی در درمان بیماریهای مختلفی استفاده میشود. امروزه گیاهان داوریی در محصولات مختلفی مانند قرصها، شربتها، انواع مختلف چایهای گیاهی و پمادها یافت میشوند. بسیاری از این محصولات بیضرر و ایمن هستند اما تعدادی از آنها می تواند باعث اثرات جانبی زیانبار شوند. بعضی از آنها ممکن است باعث تداخل دارویی در فرآیند درمان بیماری سرطان مانند شیمیدرمانی، رادیوتراپی یا بهبود پس جراحی شوند. اگر شما مایل به استفاده از محصولاتی شامل گیاهان دارویی هستید ابتدا با آنکولوژیست و پرستار خود صحبت نمایید.
ملاحظات ایمنی
بسیاری از افراد گمان می کنند اگر قرص یا محصولی در داروخانه به فروش برسد ایمن بوده و می تواند مفید واقع شود. سازمان غذا و دارو قوانینی دارد که کمک میکند مطمئن باشید محتویات محصولاتی که در بازار عرضه میشوند شامل همان مواردی است که روی برچسب آن ها نوشته شده است اما ایمنی محصول و اثرات آن در بدن توسط قوانین سازمان غذا و دارو مشخص نشده است و به عوارض جانبی این محصولات در برچسب آنها به هیچ موردی اشارهای نداشته است. سازمان غذا و دارو نمی تواند مکملهای غذایی و محصولات گیاهی را از بازار جمعآوری نماید مگر اینکه ثابت شود آن محصول مضر میباشد.
به تیم مراقبتی که در درمان سرطان شما را حمایت میکند درباره هر محصول یا مکملی که استفاده میکنید و یا قصد استفاده از آن را دارید اطلاعرسانی نمایید. برخی دیگر از ملاحظات اخلاقی که باید آنها را در نظر داشته باشید شامل این موارد میشود:
• از کادر درمان که همراه شما هستند درباره مکملهای غذایی اطلاعات قابل اطمینان کسب نمایید.
• برچسب روی محصولات را به دقت مطالعه نمایید تا دربارهی مقدار و غلظت اجزاء فعال در هر محصول آگاه باشید.
• در صورت ایجاد هرگونه عوارض جانبی مانند خسخس سینه، خارش، بیحسی و احساس سوزن سوزن شدن در اعضای بدن بلافاصله استفاده از محصول را قطع نموده و با تیم پزشکی خود تماس بگیرید.
منبع:
https://www.cancer.org/treatment/survivorship-during-and-after-treatment/coping/nutrition.html
