کاهش اشتها در بیماران مبتلا به سرطان

کاهش اشتها در بیماران مبتلا به سرطان می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی باشد. شایع‌ترین این عوامل شامل خود بیماری و درمان‌های مرتبط با آن هستند. سرطان و درمان‌های مربوط به آن می‌توانند تاثیرات قابل توجهی بر عادات غذایی و تمایل به غذا خوردن افراد داشته باشند، که یکی از این تاثیرات کاهش اشتها است. این وضعیت که به عنوان «آنورکسیا» شناخته می‌شود، می‌تواند منجر به کاهش وزن و ضعف جسمانی شود. افرادی که اشتهای بسیار پایینی دارند و این وضعیت بیش از چند روز ادامه پیدا کند، معمولا دچار کاهش وزن می‌شوند. فقدان تغذیه کافی می‌تواند به خستگی و کاهش کیفیت زندگی منجر شود و همچنین بر واکنش فرد به درمان‌های سرطان تأثیر بگذارد.

علل کاهش اشتها در کاهش اشتها در بیماران مبتلا به سرطان

دلایل کاهش اشتها در بیماران مبتلا به سرطان عبارتند از:

• محل تومور: اگر تومور در نواحی از دستگاه گوارش قرار داشته باشد، ممکن است مانع از ورود غذا شود یا بلع را دشوار کند و فرد را دچار احساس سیری کاذب نماید.
• ترشح هورمون‌ها: برخی تومورها هورمون‌هایی ترشح می‌کنند که بر احساس گرسنگی تأثیر می‌گذارند.
• عوامل روانی و جسمی: درد، استرس، افسردگی، کم‌آبی و تهوع که ممکن است به سرطان مربوط باشند، می‌توانند باعث کاهش اشتها شوند.
• عوارض جانبی درمان: جراحی و دیگر درمان‌های سرطان ممکن است عوارضی مانند تغییرات در طعم و بو، درد، تهوع یا استفراغ و یبوست یا اسهال را به همراه داشته باشند که می‌تواند بر اشتها تأثیر بگذارد.

همچنین، مشکلات سلامتی غیرسرطانی و داروهایی که برای درمان این مشکلات استفاده می‌شوند نیز می‌توانند منجر به کاهش اشتها شوند.

بیشتر بخوانید: سرطان سینه

نشانه‌های کاهش اشتها در بیماران مبتلا به سرطان که باید به آن‌ها توجه کرد

افرادی که دچار آنورکسیا هستند، ممکن است میزان غذای مصرفی‌شان بسیار کمتر از حد معمول باشد یا حتی از خوردن غذا امتناع کنند. این وضعیت در برخی سرطان‌ها و درمان‌ها شایع است، اما هر فرد واکنش متفاوتی دارد. اگر کاهش اشتها ناشی از درمان باشد، ممکن است موقتی باشد؛ اما اگر عوامل دیگری در کار باشند، این وضعیت ممکن است طولانی‌تر شود.

نشانه‌های قابل توجه شامل:

• کمبود یا عدم علاقه به غذا
• امتناع از خوردن غذاهای مورد علاقه
• تغییرات وزنی

بیشتر بخوانید: درمان سرطان پستان

زمانی که کاهش اشتها منجر به تغذیه نامناسب و کاهش قابل توجه وزن و توده عضلانی شود، به آن «کاشکسی» گفته می‌شود. در موارد پیشرفته سرطان، برخی متخصصان این وضعیت را «سندرم آنورکسیا-کاشکسی» (CACS) نامیده‌اند. CACS می‌تواند منجر به سطوح پایین برخی مواد مغذی مانند پروتئین و ویتامین‌ها و مواد معدنی خاص شود که می‌تواند تهدیدکننده زندگی باشد. افرادی که دچار کاشکسیا هستند ممکن است ظاهراً بسیار لاغر به نظر برسند، اما اگر قبل از ابتلا به سرطان اضافه وزن یا چاقی داشته باشند، ممکن است فقط کمی وزن کم کرده باشند. به همین دلیل، گاهی اوقات از آزمایش‌های خون برای تشخیص کاشکسیا استفاده می‌شود.
اقداماتی که بیمار می‌تواند انجام دهد

تغذیه مناسب یکی از مهم‌ترین اقداماتی است که یک فرد مبتلا به سرطان می‌تواند برای مراقبت از خود انجام دهد. مهم است که پیش از جراحی یا شروع سایر درمان‌ها با تیم مراقبت از سرطان درباره هرگونه تغییرات پیش‌بینی شده در اشتها صحبت کنید. گزارش زودهنگام تغییرات اشتها می‌تواند به محدود کردن مشکلات ناشی از کاهش وزن بیش از حد و تغذیه نامناسب کمک کند.

نکات تغذیه‌ای برای افرادی که اشتهای کمی دارند:

1. خوردن وعده‌های کوچک: به جای سه وعده غذایی بزرگ، چندین وعده کوچک یا تنقلات در طول روز میل کنید.
2. اجتناب از مایعات در حین غذا: از نوشیدن مایعات در حین غذا خودداری کنید یا فقط مقدار کمی مایع بنوشید تا زود احساس سیری نکنید (مگر اینکه نیاز به مایعات برای بلع یا خشکی دهان داشته باشید). با این حال، هیدراته ماندن بسیار مهم است، بنابراین بهتر است بیشتر مایعات را بین وعده‌های غذایی بنوشید.

با رعایت این نکات و مشورت با تیم پزشکی، بیماران مبتلا به سرطان می‌توانند بر چالش‌های ناشی از کاهش اشتها غلبه کنند و کیفیت زندگی خود را بهبود بخشند.

بیشتر بخوانید: افزایش وزن در بیماران سرطانی

راهکارهایی برای افزایش لذت غذا خوردن و بهبود اشتها کاهش اشتها

3. لذت‌بخش‌تر کردن تجربه غذا خوردن: با استفاده از ظروف زیبا، پخش موسیقی دلخواه، تماشای تلویزیون یا غذا خوردن در کنار دیگران، می‌توانید تجربه غذا خوردن را به یک لحظه لذت‌بخش تبدیل کنید.
4. فعالیت بدنی منظم: تا حد امکان فعال باشید. با فعالیت‌های آرام شروع کنید و به تدریج شدت آن‌ها را افزایش دهید. گاهی یک پیاده‌روی کوتاه یک ساعت قبل از غذا می‌تواند به تحریک اشتها کمک کند.
5. تنقلات مغذی و پرکالری: تنقلات پرکالری و پروتئینی را در دسترس داشته باشید. گزینه‌هایی مانند تخم‌مرغ آب‌پز، کره بادام‌زمینی، پنیر، بستنی، بارهای گرانولا، مکمل‌های غذایی مایع، دسرها، مغزها، تن ماهی یا مرغ کنسرو شده و مخلوط خشک میوه و آجیل را امتحان کنید.
6. افزودن کالری و پروتئین به وعده‌ها: نکات مربوط به افزودن کالری و پروتئین به غذاها را مرور کرده و این موارد را در وعده‌ها و تنقلات روزانه بگنجانید.
7. انتخاب غذاهای دلخواه: هر زمان که تمایل داشتید، از غذاهای مورد علاقه‌تان استفاده کنید؛ مثلاً اگر عاشق غذاهای صبحانه هستید، می‌توانید آن‌ها را برای شام نیز میل کنید.

اقداماتی که مراقبین می‌توانند در رابطه با کاهش اشتها در بیماران مبتلا به سرطان انجام دهند

1. افزایش تعداد وعده‌ها: سعی کنید به بیمار ۶ تا ۸ وعده کوچک و تنقلات در طول روز ارائه دهید.
2. ترکیب غذاهای نشاسته‌ای و پروتئینی: غذاهای نشاسته‌ای مانند نان، پاستا یا سیب‌زمینی را با غذاهای پرپروتئین مانند ماهی، مرغ، گوشت، بوقلمون، تخم‌مرغ، پنیر، شیر، توفو، مغزها، کره بادام‌زمینی، ماست، نخود فرنگی و لوبیا ترکیب کنید.
3. نوشیدنی‌های خنک: نوشیدنی‌ها و آب‌میوه‌های خنک را در دسترس بیمار قرار دهید تا حس تازگی بیشتری داشته باشد.
4. سرو غذاهای ساده: اگر بوی غذا بیمار را اذیت می‌کند، از غذاهای بی‌مزه استفاده کنید و آن‌ها را سرد یا در دمای اتاق سرو کنید.
5. ایجاد محیط دلپذیر: فضایی دلپذیر برای صرف غذا فراهم کنید و با بیمار در کنار هم غذا بخورید.
6. نوشیدنی‌های مایع مغذی: زمانی که بیمار تمایلی به خوردن ندارد، اسموتی‌های میوه‌ای، میلک‌شیک‌ها یا وعده‌های غذایی مایع را ارائه دهید.
7. استفاده از قاشق و چنگال پلاستیکی: اگر بیمار از طعم تلخ یا فلزی ناراحت است، از قاشق و چنگال پلاستیکی استفاده کنید.
8. عدم سرزنش: اگر بیمار غذایی را نپذیرفت یا نتوانست بخورد، خودتان را سرزنش نکنید.
9. تشویق بدون فشار: بیمار را تشویق کنید، اما از اصرار بیش از حد یا بحث درباره خوردن پرهیز کنید.
10. حضور شما: اگر بیمار نمی‌تواند بخورد، فقط حضور خود را پیشنهاد دهید یا از او بخواهید برایش بخوانید یا ماساژ بدهید.

تماس با تیم درمان سرطان در موارد زیر:

• اگر بیمار احساس تهوع دارد و برای یک روز یا بیشتر نمی‌تواند چیزی بخورد.
• اگر در یک هفته ۳ پوند یا بیشتر وزن کم کرده باشد (یا کمتر از یک هفته).
• اگر هنگام خوردن درد داشته باشد.
• اگر برای یک روز کامل ادرار نکند یا برای دو روز یا بیشتر مدفوع نکند.
• اگر ادرار او کم باشد و وقتی ادرار می‌کند، مقدار آن کم، بوی تند داشته باشد یا رنگ تیره‌ای داشته باشد.
• اگر بیش از ۲۴ ساعت استفراغ کند.
• اگر نتواند مایعات بنوشد یا آن‌ها را نگه دارد.
• اگر دچار دردی شود که تحت کنترل نباشد.

با رعایت این نکات و اقدامات می‌توانید به بهبود وضعیت تغذیه‌ای بیماران مبتلا به سرطان کمک کنید و احساس راحتی بیشتری را برای آن‌ها فراهم نمایید.