پوست یکی از بزرگترین اندامهای بدن است که بهعنوان پوششی محافظ از بدن در برابر آسیبهای محیطی و عفونتها عمل میکند. خشکی پوست یکی از مشکلات شایع است که میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شود. در بیماران مبتلا به سرطان، خشکی پوست میتواند بهعنوان یکی از عوارض جانبی درمانها از جمله شیمیدرمانی، رادیوتراپی، درمانهای هدفمند و پیوند سلولهای بنیادی مشاهده شود.
علل خشکی پوست در بیماران مبتلا به سرطان
خشکی پوست زمانی رخ میدهد که لایههای پوست نتوانند بهاندازه کافی رطوبت و چربی جذب کنند. این وضعیت میتواند باعث خشکی، زبری و حتی ترکخوردن پوست شود. در بیماران مبتلا به سرطان، درمانهای شیمیدرمانی و رادیوتراپی اغلب موجب آسیب به لایههای محافظ پوست میشود، که در نتیجه به خشکی و حساسیت بیشتر آن منجر میگردد. از دیگر علل خشکی پوست میتوان به کمآبی بدن، سرما، گرما و تغذیه نامناسب اشاره کرد.
بیشتر بخوانید: درمان سرطان سینه
نشانههای خشکی پوست در بیماران سرطانی
خشکی پوست ممکن است با علائم مختلفی همراه باشد. از جمله نشانههای رایج آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- پوست قرمز، زبر و پوستهپوسته: هرچند در برخی موارد پوست خشک ممکن است ظاهری طبیعی داشته باشد.
- ترکخوردگی در پوست: این ترکها معمولاً در نواحی خشک پوست بروز پیدا میکنند.
- خونریزی مختصر در خطوط پوستی روی مفاصل: مانند مفاصل انگشتان دست یا آرنجها که ممکن است نشانهای از خشکی شدید و آسیب به پوست باشد.
بیشتر بخوانید: احساس خارش در بیماران سرطانی
مراقبت از پوست خشک بیماران سرطانی
درمان خشکی پوست میتواند با استفاده از روشهای مختلفی انجام شود. این روشها شامل اقدامات روزانه برای حفظ رطوبت و جلوگیری از آسیب بیشتر به پوست میباشند:
- استفاده از کرمهای مرطوبکننده: استفاده از کرمهای مرطوبکننده بدون الکل دو بار در روز بهویژه پس از استحمام میتواند به حفظ رطوبت پوست کمک کند.
- اضافه کردن روغن معدنی یا روغن بچه به آب حمام: این کار به حفظ رطوبت پوست کمک میکند، اما باید توجه داشت که ممکن است سطح زمین لیز شود، بنابراین هنگام حرکت مراقب باشید.
- شستشو با آب گرم یا سرد: اجتناب از شستشو با آب داغ میتواند از خشکی بیشتر پوست جلوگیری کند.
- پرهیز از مالیدن شدید پوست: هنگام استحمام یا حمام کردن باید از مالیدن شدید پوست خودداری کرده و پس از استحمام پوست را به آرامی خشک کنید.
- عدم استفاده از عطر و افترشیو: مواد حاوی الکل مانند عطر و افترشیو میتوانند باعث خشکی بیشتر پوست شوند.
- نوشیدن مایعات کافی: نوشیدن حداقل ۲ تا ۳ لیتر مایعات در روز میتواند به حفظ رطوبت بدن و پوست کمک کند. البته باید توجه داشت که میزان مایعات باید با مشورت تیم درمانی تعیین شود.
بیشتر بخوانید: جراحی سرطان پستان
نکات مراقبتی برای مراقبان
مراقبان میتوانند با انجام اقدامات سادهای به بهبود وضعیت پوست بیمار کمک کنند:
- کمک به استفاده از لوسیونها و روغنها در نواحی سختدسترس: مراقبان میتوانند به بیمار کمک کنند تا لوسیونها یا روغنها را به نواحی خشک یا سختدسترس پوست بزنند.
- ارائه مایعات اضافی: مراقبان باید به بیمار مایعات اضافی پیشنهاد دهند و از تیم درمانی بپرسند که میزان مایعات مصرفی برای بیمار بیخطر است.
چه زمانی باید به تیم درمانی اطلاع داده شود؟
در صورتی که بیمار علائم زیر را تجربه کند، باید بلافاصله به تیم درمانی اطلاع دهد:
- پوست بسیار زبر، قرمز یا دردناک: این ممکن است نشاندهنده وضعیت جدیتری باشد که نیاز به درمان دارد.
- علائم عفونت: اگر بیمار علائم عفونت مانند ترشحات چرکی یا حساسیت در نزدیکی پوست آسیبدیده داشته باشد، باید سریعاً با تیم درمانی تماس بگیرد.
