دکتر پریسا عظیمی نژادان / مقالات / معجزه رادیوتراپی و شیمی‌درمانی در سرطان سینه
مدت زمان مطالعه ۱۲ دقیقه

معجزه رادیوتراپی و شیمی‌درمانی در سرطان سینه

در صورتی که توده های سینه با قدرت تهاجمی خود درمان نشوند، به نواحی دیگر بدن مانند: کبد، ریه، کمر و… آسیب می رساند در چنین صورتی به آن سرطان پستان گفته می شود. در صورت عدم درمان سرطان سینه به نواحی دیگر بدن متاستاز زده و حتی می تواند منجر به مرگ فرد گردد.

طبق مدارک یافته شده از دوران قدیم در کشور انگلیس به دلیل وجود درمان مناسب بیماران سرطانی طی سه ماه تا دو سال جان خود را از دست می دادند. اما در اوایل سال 1990 درمانی به وجود آمد که این درمان به صورت برداشتن کامل بافت سینه بود. با وجود آنکه درمان بسیار سنگینی بود و سبب بد فرمی سینه میشد اما می توانست جان بسیاری از افراد را نجات دهد. اما با گذشت زمان درمان سرطان با کمک روش های درمانی رادیوتراپی و شیمی درمانی به جراحی های محدود انجامید که می توانستند بافت سینه را حفظ نمایند.معجزه-رادیوتراپی-و-شیمی‌درمانی-در-سرطانمعجزه-رادیوتراپی-و-شیمی‌درمانی-در-سرطان

تاکید می‌کنم که شیمی‌درمانی و رادیوتراپی در درمان سرطان سینه به گونه‌ای معجزه می‌کند. حتی سرطان متاستازیک پستان هم با این روش‌ها اکنون مهارشدنی است.

سرطان پستان، سرطان خطرناکی است زیرا اولین عامل در مرگ و میر زنان است. برای زنان شایع‌ترین نوع سرطان در کل دنیا هم هست. بنابراین توجه به آن ضروری است. در دنیا از هر هشت زن یک نفر دچار این سرطان می‌شود اما در ایران گفته می شود از هر ده یا یازده زن یک نفر دچار آن می‌شود اما ما آمار خیلی دقیقی در دست نداریم. در اشکنازی‌ ها از هر چهار زن یکی دچار می‌شود که عامل ژنتیک در اینجا قابل بررسی بیشتر است. در ژاپن اما آمارها کمتر است، یعنی مبتلایان به این بیماری کمتر از سایر نقاط دنیا هستند که برخی معتقدند به سبب نوع تغذیه آنهاست اما همین ژاپنی‌ها وقتی به آمریکا مهاجرت می‌کنند، نسل‌های بعدی آنها نیز به وضعی که در کل دنیا موجود است می‌پیوندند.

عوامل متعددی همانند عوامل محیطی در ابتلا به سرطان سینه نقش دارد و یک تئوری مطرح می شود که آمریکایی ها و ایرانی ها تغذیه مناسبی ندارد و بیشتر غذاهای آن ها از چربی های اشباع شده بوده و همچنین مصرف سبزیجات در برنامه غذایی آنها جایی نخواهد داشت. علاوه بر این عدم تحریک کافی و افزایش وزن می تواند سبب افزایش آمار ابتلا به این نوع سرطان گردد.

در ایران سن ابتلا به سرطان پستان 10 سال به نسبت آمارهای جهانی پایین‌تر است، یعنی زنان جوان‌تر بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری خواهند بود.

تعداد بیماران جوانی که ما در ایران داریم قابل مقایسه با آمریکا یا سایر نقاط دنیا نیست. یعنی قبل از یائسگی و زیر 40 سالگی ما با بیماران زیادی مواجه هستیم، که ابتلا به این بیماری در این دوره سنی خطرناک خواهد بود، در صورتی که سرطان پستان پس از یائسگی سرطان چندان خطرناکی نیست.

توصیه هایی در مورد پورت شیمی درمانی

  • اگر پورت دارید اجازه ندهید از رگ دستتان برای تزریق در شیمی درمانی استفاده کنند.
  • پورت هر ماه باید هپارینه شود.
  • پورت توسط جراح چک می شود در صورتیکه هنگام تزریق گفته شد بسته است به جراح خود اطلاع دهید.
  • برای کار با پورت پرستار مطلع و با تجربه لازم است.
  • جهت سوزن زدن به پورت ضد عفونی با بتادین و اقدامات استرلیته کامل لازم است.
  • پورت در مطب قابل خارج کردن است.

شیمی درمانی در سرطان سینه

 

آسیب قلبی

برخی داروهای شیمی درمانی می توانند منجر به بروز آسیب های دائمی به قلب شوند. این احتمال در صورتی که داروهای شیمی درمانی برای مدت زمان طولانی و یا در دوزهای بالا مصرف شوند، بیشتر خواهد بود. این آسیب هم چنین در صورت مصرف داروهایی که با آسیب قلبی همراه هستند، بیشتر می باشد.

برخی دیگر عواملی که احتمال بروز آسیب های قلبی را افزایش می دهند، عبارتند از: سابقه خانوادگی مشکلات قلبی، فشار خون بالا و دیابت.
در بیشتر موارد، عملکرد قلب قبل از شروع مصرف داروها با تستی به نام اکوکاردیوگرافی و یا اسکن MUGA بررسی می شود. دوز داروها و علائمی از مشکلات قلبی توسط پزشک کنترل و تست های قلبی به طور منظم در طول درمان انجام خواهند شد.

اگر عملکرد قلب تشدید شود، مصرف داروها به طور موقت و یا دائمی قطع خواهد شد. در برخی افراد، علائم مشکلات قلبی تا چند ماه یا چند سال بعد از درمان ظاهر نمی شود.

آسیب های عصبی (نوروپاتی)

بسیاری از داروهایی که در درمان سرطان تجویز می شوند، می توانند منجر به بروز آسیب های عصبی در دست ها، بازوها و پاها شوند. این حالت می تواند با علائمی از قبیل بی حسی، درد، احساس سوزش، حساس شدن به حرارت و سرما و یا ضعف همراه باشد.

در بیشتر موارد، این علائم بعد از پایان درمان برطرف می شوند، اما گاهی می توانند اثرات طولانی مدت و یا دائمی را به همراه داشته باشند. داروهایی در دسترس هستند که می توانند به کنترل این قبیل علائم کمک کنند.

شیمی-درمانی

سندرم دست – پا

برخی داروهای شیمی درمانی می توانند منجر به بروز ناراحتی در کف دست و یا کف پا شوند. علائم اولیه شامل بی حسی و یا قرمزی می باشد. اگر علائم شدت بگیرند، دست ها و پاها متورم و دردناک خواهند شد. درمان خاصی برای این سندرم وجود ندارد، اما استفاده از کرم ها و یا استروئیدها قبل از درمان می تواند کمک کننده باشد.

این علائم بعد از قطع مصرف دارو و یا کم شدن دوز داروها برطرف خواهند شد. بهترین راه در پیشگیری از بروز سندرم دست – پا این است که علائم اولیه به پزشک اطلاع داده شوند تا هر گونه تغییر در دوز داروهای مصرفی در نظر گرفته شود.

مشکلات مغزی

بسیاری از خانم های مبتلا به سرطان سینه که تحت شیمی درمانی قرار می گیرند، از کاهش عملکرد ذهنی خود شکایت می کنند. این افراد مشکلاتی را در تمرکز و حافظه نیز خواهند داشت که ممکن است برای مدت طولانی ادامه پیدا کند. البته این علائم در بسیاری از موارد، بعد از درمان برطرف خواهند شد.

شیمی-درمانی-و-درمان-سرطان

افزایش احتمال لوسمی

در برخی موارد نادر، داروهای شیمی درمانی می توانند منجر به بروز بیماری های مغز استخوان مانند سندرم میلودیسپلاستیک و یا حتی لوسمی میلوئیدی حاد (سرطان گلبول های سفید خون) شوند. این حالت می تواند طی ده سال بعد از درمان اتفاق بیفتد.

در بسیاری از خانم ها، مزایای شیمی درمانی در پیشگیری از بازگشت مجدد سرطان می تواند احتمال بروز عوارض نادر اما جدی را افزایش دهد.

احساس خستگی

بسیاری از خانم ها بعد از شیمی درمانی، احساس سلامتی قبل از درمان را ندارند که به صورت درد و یا کاهش عملکرد فیزیکی ظاهر می شود. این تغییرات می توانند به آهستگی و به مرور زمان ایجاد شوند.

خستگی، یکی دیگر از مشکلات شایع خانم ها بعد از شیمی درمانی می باشد که می تواند چند ماه تا چند سال ادامه پیدا کند. ورزش، چرت زدن در طول روز و حفظ انرژی همواره توصیه می شود. افرادی که مشکلات خواب دارند، راه درمان وجود دارد. ممکن است خستگی علامتی از افسردگی باشد که با مشاوره و یا مصرف دارو برطرف خواهد شد.

تغییرات سیکل قاعدگی و مشکلات باروری

در خانم های جوان، تغییرات سیکل قاعدگی شایع ترین عارضه شیمی درمانی می باشد. یائسگی زودرس و یا ناباروری می تواند اتفاق بیفتد و دائمی باشد. هر چه سن خانمی که تحت شیمی درمانی قرار می گیرد، بیشتر باشد، احتمال بروز یائسگی و یا مشکلات باروری بیشتر خواهد بود. در چنین شرایطی، احتمال تحلیل رفتن استخوان ها و پوکی استخوان بیشتر می باشد. داروهایی در دسترس هستند که به درمان و یا پیشگیری از تحلیل رفتن استخوان ها کمک می کنند.

حتی اگر سیکل قاعدگی در طول درمان قطع شود، امکان بارداری وجود خواهد داشت. بارداری در دوران شیمی درمانی می تواند منجر به بروز نقایص تولد و یا تداخلاتی در درمان شود. افرادی که قبل از درمان در دوران قبل از یائسگی هستند و یا از لحاظ جنسی فعال هستند، مهم است که در خصوص مصرف قرص های پیشگیری از بارداری با پزشک مشورت داشته باشند.

خانم هایی که به سرطان سینه گیرنده مثبت هورمونی مبتلا هستند، بهتر است از قرص های پیشگیری از بارداری استفاده نکنند.

خانم ها بعد از اتمام درمان می توانند بارداری ایمنی داشته باشند.

اگر خانمی در دوران ابتلا به سرطان سینه، باردار شود، می تواند درمان را ادامه دهد. داروهای شیمی درمانی می توانند به صورت ایمن در سه ماهه دوم و سوم بارداری مصرف شوند.

 

رادیوتراپی در درمان سرطان سینه

در رادیوتراپی سرطان سینه، سلول های سرطانی با استفاده از امواج پر قدرت اشعه ایکس، پروتون ها و دیگر ذرات نابود می شوند. سلول هایی مانند سلول های سرطانی که روند رشد سریعی دارند، بیشتر از سلول های عادی به رادیوتراپی حساس اند.

اشعه ایکس و دیگر ذرات فاقد درد هستند و دیده نمی شوند. بعد از درمان، هیچ گونه رادیواکتیوی وجود ندارد، به همین خاطر برای اطرافیان از جمله کودکان کاملا ایمن می باشد.

انواع روش های رادیوتراپی در درمان سرطان سینه

رادیوتراپی در درمان سرطان سینه به دو روش انجام می شود:

رادیوتراپی خارجی

دستگاهی، اشعه را از بیرون از بدن به سینه می تاباند. این روش، شایع ترین نوع رادیوتراپی در درمان سرطان سینه می باشد.

رادیوتراپی داخلی (براکی تراپی)

بعد از انجام جراحی و برداشت تومور، دستگاه توزیع کننده اشعه به طور موقت در سینه ها نزدیک تومور قرار داده می شود. سپس، منبع رادیواکتیو برای مدت زمان کوتاهی و در طول درمان، داخل دستگاه گذاشته خواهد شد.

رادیوتراپی می تواند در هر مرحله ای سرطان سینه مورد استفاده قرار بگیرد. رادیوتراپی، موثرترین روش در به حداقل رساندن بازگشت مجدد بیماری بعد از جراحی سرطان سینه می باشد. به علاوه این که، از این روش در تسکین علائم ناشی از پخش شدن سرطان به دیگر قسمت های بدن نیز استفاده می شود.

رادیوتراپی-در-درمان-سرطان-سینه

چرا رادیوتراپی انجام می شود؟

رادیوتراپی، سلول های سرطانی را نابود می کند. از این روش، بعد از جراحی و به منظور پیشگیری از بازگشت مجدد سرطان نیز استفاده می شود. از دیگر دلایل انجام رادیوتراپی می توان به تسکین درد و دیگر علائم سرطان پیشرفته سینه نیز اشاره کرد. در ادامه به بررسی روش های اصلی رادیوتراپی در درمان سرطان سینه می پردازیم.

رادیوتراپی بعد از لامپکتومی

بعد از جراحی لامپکتومی در سرطان سینه، رادیوتراپی انجام می شود. لامپکتومی، جراحی است که تنها با برداشت تومور و بخش کوچکی از بافت سالم اطراف سینه همراه می باشد. رادیوتراپی بعد از این روش جراحی، باعث می شود احتمال بازگشت مجدد سرطان در سینه درگیر به حداقل برسد.

ممکن است سرطان چند ماه یا چند سال بعد از جراحی، مجدد عود کند. رادیوتراپی، باقی مانده سلول های سرطانی را نیز نابود خواهد کرد. لامپکتومی همراه با رادیوتراپی، با عنوان درمان محافظتی سینه نیز در نظر گرفته می شود. در مقایسه لامپکتومی بدون رادیوتراپی و یا همراه با رادیوتراپی، درمان با رادیوتراپی نتایج درخشان تری را در پیشگیری از بروز مجدد سرطان به همراه خواهد داشت.

در برخی موارد خاص که احتمال بازگشت مجدد سرطان کم است، ممکن است نیازی به رادیوتراپی نباشد.

رادیوتراپی خارجی کل سینه، یکی از شایع ترین انواع رادیوتراپی بعد از لامپکتومی می باشد، که معمولا درمان روزانه برای بیمار در نظر گرفته خواهد شد.

رادیوترپی بخشی از سینه، در برخی خانم ها و در مراحل اولیه سرطان سینه، تنها بخشی از سینه تحت رادیوتراپی قرار می گیرد. رادیوتراپی مستقیما به ناحیه اطراف قسمتی که تومور برداشته شده است و احتمال وجود سلول های سرطانی بیشتر است، تابیده می شود.

در این شرایط، رادیوتراپی می تواند به صورت داخلی و یا خارجی با اشعه ایکس و یا پروتون ها انجام شود. از آن جایی که وسعت ناحیه درمان کم است، برنامه زمانی درمان نیز کوتاه خواهد بود، به عنوان مثال یک تا دو مرتبه در طول سه تا پنج روز.

رادیوتراپی بعد از ماستکتومی

برداشت کل بافت سینه (ماستکتومی)، احتمال بازگشت مجدد سرطان را از بین نمی برد. در بیشتر موارد، احتمال بازگشت به حدی زیاد است که رادیوتراپی باید انجام شود که معمولا پنج روز در هفته و به مدت پنج تا شش هفته باید ادامه پیدا کند.

عواملی که احتمال بازگشت مجدد سرطان در دیواره قفسه سینه و یا غدد لنفاوی را بعد از ماستکتومی افزایش می دهند، عبارتند از:

  • غدد لنفاوی با علائمی از سرطان سینه. غدد لنفاوی زیر بغل که تست سلول های سرطانی شان مثبت می شود، نشان می دهد که سرطان از منشا اولیه تومور پخش شده است.
  • بزرگ بودن اندازه تومور. هر چه اندازه تومور بزرگ تر باشد، احتمال بازگشت مجدد سرطان نیز بیشتر خواهد بود.
  • کناره های بافت با علائمی از سرطان سینه. بعد از برداشته شدن بافت سینه، کناره های بافت نیز مورد بررسی قرار می گیرد. هر چه کناره های بافت باریک تر باشد و تست سرطان این نواحی مثبت شود، احتمال بازگشت مجدد سرطان بیشتر خواهد بود.

رادیوتراپی در سرطان سینه پیشرفته

رادیوتراپی می تواند به درمان موارد زیر نیز کمک کند:

  • تومورهای سینه که با روش جراحی برداشته نمی شوند.
  • سرطان سینه التهابی، نوع پیشرونده ای از سرطان که به کانال های لنفاوی پوست پوشش دهنده سینه پخش می شود. افراد مبتلا به این نوع سرطان، قبل از ماستکتومی تحت شیمی درمانی قرار می گیرند، رادیوتراپی بعد از آن نیز می تواند احتمال بازگشت مجدد سرطان را کاهش دهد.

رادیوتراپی در کنترل سرطان سینه متاستاتیک

در صورتی که سرطان سینه به دیگر قسمت های بدن متاستاز داده باشد و تومور منجر به بروز درد و یا دیگر علائم شده باشد، رادیوتراپی می تواند باعث کوچک شدن تومور و تسکین علائم شود.

نتایج رادیوتراپی و درمان سرطان سینه

بعد از پایان رادیوتراپی، بیمار باید به پزشک مراجعه کند تا روند درمان، علائمی از عوارض درمان و یا بازگشت مجدد سرطان مورد بررسی قرار بگیرد. در انتهای درمان، موارد زیر بررسی خواهد شد:

  • ادامه دار شدن درد
  • توده و یا التهاب جدید
  • کاهش وزن ناگهانی
  • تب و یا سرفه ای که برطرف نشود
  • دیگر علائم آزاردهنده

:Source

https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/radiation-therapy-for-breast-cancer/about/pac-20384940 https://www.cancer.org/cancer/breast-cancer/treatment/chemotherapy-for-breast-cancer.html

دکتر پریسا عظیمی نژادان

دکتر پریسا عظیمی نژادان فوق تخصص جراحی پستان فارغ التحصیل از دانشگاه شهید بهشتی تهران دارای فلوشیپ فوق تخصصی جراحی سینه از فرانسه و عضو جامعه جراحان پستان امریکا و نیز عضو انجمن سنولوژی فرانسه، جراح با سابقه در عمل های زیبایی، بازسازی و همچنین سرطان سینه می باشند.

برچسب ها:


دکتر پریسا عظیمی نژادان
فلوشیپ فوق تخصصی جراحی سینه از آمریکا و فرانسه

آخرین دیدگاه ها

پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *