سلامت مواد غذایی در طی دورهی درمان سرطان بسیار مهم است زیرا بیماری سرطان و روشهای درمان آن میتواند سیستم ایمنی بدن ما را با تاثیر بر سلولهای خونی که در محافظت از ما مقابل بیماریها و میکروبها نقش دارند، ضعیف نماید. در نتیجه بدن شما نمیتواند مانند یک فرد سالم به خوبی با عفونتها و بیماریها مبارزه نماید. دورههایی در طی درمان سرطان وجود خواهند داشت که بدن شما نمیتواند به درستی از خود دفاع نماید. علت این موضوع این است که احتمال دارد برای مدتی گلبولهای سفید به میزان کافی برای مبارزه با عفونت نداشته باشید. احتمالاُ به شما گفته میشود که تلاش کنید در معرض عفونتهای احتمالی قرار نگیرید. این موضوع مهم را باید بدانید که شما نمیتوانید تعداد گلبولهای سفید را با پرهیز و یا مصرف برخی از غذاهای خاص افزایش دهید. اما در ادامه به چند نکته برای مدیریت، برنامه ریزی و آماده ساختن غذا در زمانی که سیستم ایمنی بدن شما در حال التیام است، اشاره خواهد شد.
نکاتی برای تهیه غذاها طی دورهی درمان سرطان
- پیش و پس از تهیهی غذا دستهای خود را به مدت 20 ثانیه با آب گرم و صابون به طور کامل بشویید.
- برای نگهداری غذاها در یخچال از دمای 4 درجه سانتیگراد و یا کمتر استفاده کنید.
- غذاهای گرم را گرم نگه دارید (گرمتر از 60 درجه سانتی گراد) و غذاهای سرد را نیز سرد نگه دارید (خنکتر از 4 درجه سانتی گراد).
- برای آب کردن یخ گوشت، ماهی و یا مرغ از ظرفی داخل ماکروویو و یا یخچال استفاده کنید تا قطرات آب آن گرفته شود. از آب کردن یخ این مواد در دمای اتاق خودداری نمایید.
- از غذاهای یخ زده خیلی سریع استفاده کنید و آنها را به صورت مجدد فریز نکنید.
- پس از خرید غذاهایی که احتمال فاسد شدن دارند در کمتر از 2 ساعت آنها را داخل یخچال قرار دهید. غذاهای حاوی تخم مرغ، خامه و سس مایونز نباید بیشتر از یک ساعت خارج از یخچال قرار بگیرند.
- پیش از پوست کندن و یا برش دادن میوهها و سبزیجات آنها را به طور کامل زیر آب روان بشویید. از صابون، مواد شوینده، محلول سفید کننده کلر و یا سایر محصولات شویندهی تجاری برای شستشوی آنها استفاده نکنید. از یک لایه بردار سبزیجات تمیز برای میوهها و محصولاتی که دارای پوست زبر و خشن هستند (خربزه، سیب زمینی، موز و غیره) و یا هر محصولی که روی ان آشغال و کثیفی وجود دارد استفاده کنید.
- سبزیجات برگ دار را به صورت تک تک زیر آب روان بشویید.
- سالادهای بسته بندی شده، سالاد مخلوط و سایر محصولات آماده را مجدد زیر آب روان بشویید، حتی اگر روی آنها نوشته شده که از قبل شسته شدهاند. استفاده از آبکش میتواند کار شما را ساده تر نماید.
- میوه و سبزیجات کپک زده و یا فاسد را دور بریزید.
- محصولاتی که در داخل مغازه برش خوردهاند (مانند خربزه و یا کلم) را نخرید.
- پیش از اینکه در محصولات کنسرو شده را باز کنید، روی آن را با آب و صابون بشویید.
- از وسیلههای مختلف برای هم زدن غذاها و یا چشیدن طعم غذا در هنگام پخت غذا استفاده کنید. از قاشقی که دوباره داخل غذا گذاشته میشود برای چشیدن طعم آن استفاده نکنید (به دیگران هم اجازه ندهید که این کار را انجام دهند).
- تخم مرغهایی که پوستههای ترک خورده دارند را دور بیندازید.
- غذاهایی که بو و یا ظاهر غیرطبیعی دارند را دور بریزید و هرگز مزهی آنها را تست نکنید.
بیشتر بخوانید: سرطان سینه
خودداری از آلودگیهای متقاطع
- از چاقوی تمیز برای بریدن غذاهای مختلف استفاده کنید.
- گوشت خام را در ظروف در بسته و دور از غذاهای آمادهی مصرف در یخچال نگهداری نمایید.
- غذاها را به صورت جداگانه روی میز قرار دهید. برای گوشت خام از تختهی برش متفاوتی استفاده نمایید.
- پیشخوان و تختههای برش را با آب گرم و صابون تمیز نمایید. میتوانید از محلول شستشوی تازه که یک قسمت آن مادهی سفید کننده و 10 قسمت آن آب است برای تمیز کردن کمک بگیرید. دستمال مرطوب ضد عفونی کننده مناسب پخت و پز نیز میتواند کاربردی باشد.
- هنگام کباب کردن همیشه از بشقاب تمیز برای گوشت پخته شده استفاده کنید.
بیشتر بخوانید: سرطان سینه استیج صفر
پخت داخل مایکروویو
- اگر مایکروویو سینی گردان ندارد، در هنگام پخت، یک یا دو بار ظرف غذا را به اندازهی یک ربع بچرخانید. این روش کمک میکند تا از ایجاد نقاط سرد که باکتریها میتوانند در آن زنده بماند پیشگیری شود.
- از یک در و یا پوشش پلاستیکی که دارای تهویه باشد برای گرم کردن باقی ماندهی غذا استفاده کنید. در هنگام گرم شدن مجدد آن را گاهی هم بزنید.
خرید مواد غذایی
- تاریخ تولید و انقضا را بررسی کنید. از خرید محصولاتی که تاریخ مصرف آنها به پایان رسیده (مانند گوشت، مرغ و یا غذاهای دریایی) خودداری نمایید. فقط محصولاتی را که تازهتر هستند انتخاب کنید.
- از قوطیهای کنسرو که آسیب دیدهاند، باد کردهاند، زنگ زدهاند و یا دارای فرورفتگیهای عمیق هستند استفاده نکنید. اطمینان حاصل کنید که بسته بندی و جعبهی مواد غذایی به طور صحیح بسته شدهاند.
- میوه و سبزیجات بدون لکه را برای خرید انتخاب کنید.
- در اغذیه فروشیها غذا نخورید. در قنادی از مصرف دسرها، شیرینیهای خامهای و کاستردها که داخل یخچال قرار ندارند خودداری نمایید.
- از مصرف غذاهایی که به صورت سلف سرویس و یا فلهای خریداری شدهاند خودداری نمایید.
- غذاهای رایگانی که به عنوان نمونه در اختیار شما قرار داده میشود را تست نکنید.
- از تخم مرغهای ترک خورده و یا تخم مرغهایی که داخل یخچال قرار ندارند استفاده نکنید.
- غذاهای منجمد و فریزری را در مرحلهی آخر خرید و پیش از اینکه از مغازه خارج شوید خریداری نمایید، به خصوص در ماههای گرم تابستان به این موضوع توجه نمایید.
- مواد غذایی که احتیاج به یخچال دارند را خیلی سریع داخل یخچال قرار دهید. هرگز غذا را داخل ماشین گرم قرار ندهید.
بیشتر بخوانید: بهترین جراح پستان
غذا خوردن در بیرون
· برای اینکه با شلوغی جمعیت روبرو نشوید، زودتر غذا بخورید.
· در رستورانهای فست فود تقاضا کنید که غذای شما به صورت تازه تهیه شود.
· برای استفاده از ادویه جات تقاضا کنید که ادویه جات یکبار مصرف به شما بدهند و از مصرف ادویهجاتی که به صورت عمده روی پیشخوان قرار گرفتهاند خودداری نمایید.
· از منابع پرخطر غذا نخورید، بخشهایی مانند سالاد بار، اغذیه فروشیها، بوفهها، میزهای سلف سرویس، غذاهای حاضری و فروشندگانی که در پیاده رو غذا تهیه میکنند.
· میوه و سبزیجات خام مصرف نکنید.
· از مصرف آبمیوههای تازه در رستورانها خودداری نمایید و تقاضا کنید که برای شما آبمیوههای پاستوریزه آورده شود.
· اطمینان پیدا کنید که ظروف غذای شما روی یک دستمال کاغذی و یا دستمال سفره قرار داده شده است و آنها به صورت مستقیم روی میز نیستند.
· اگر میخواهید باقیماندهی غذای خود را نگه دارید، به جای اینکه از گارسون بخواهید آن را در آشپزخانه برای شما بسته بندی کند یک ظرف یکبار مصرف بگیرید و خودتان غذا را داخل آن قرار دهید.
نکاتی برای زمانی که تعداد گلبولهای سفید شما پایین است
| توصیه شده | اجتناب شدهها (مصرف نکنید) | |
| گوشت، مرغ، ماهی، توفو (پنیر سویا) و آجیل | اطمینان پیدا کنید که تمام قسمتهای گوشت، مرغ و ماهی به طور کامل پخته شدهاند.برای اطمینان از اینکه گوشت و مرغ هنگام پختن به دمای مناسب رسیدهاند از دماسنج مواد غذایی استفاده کنید.هنگام استفادهی توفو که در یخچال نگهداری شده است، آن را به مکعبهای کوچک 2 سانتیمتری یا کوچکتر برش دهید و قبل از اینکه آن را مصرف کنید مانند دستورالعمل تهیه به مدت 5 دقیقه آن را در آب و یا آبگوشت بجوشانید. در صورتی که از توفوهای بسته بندی استفاده میکنید، نیازی نیست این مراحل را طی کنید.آجیلها را به صورت بسته بندی وکیوم تهیه کنید. | ماهی خام و یا نیمپز، صدف، ماهی آزاد دودی، سوشی و یا ساشیمی |
| تخم مرغ | تخم مرغها را تا زمان که زده و سفیده به حالت جامد دربیایند بپزید، نیم پز نباشند.تخم مرغ پاستوریزه و یا کاستارد تخم مرغمخلوط زرده تخم مرغ و شیر پاستوریزه | تخم مرغ خام و یا نیمپز. این شامل همهی انواع پخت مانند آبپز، نیمرو و … میشود.غذاهایی که احتمال دارد شامل تخم مرغ خام باشند مانند سس سالاد سزار، مخلوط زرده تخم مرغ و شیر خانگی، اسموتیها، خمیر خام شیرینی، سس مرکب و سس مایونز خانگی |
| شیر و محصولات لبنی | فقط شیر پاستوریزه، ماست، پنیر و یا سایر محصولات لبنی پاستوریزه | پنیرهای نرم، کپک زده یا با رگههای آبی مانند بری، کاممبر، روکفور، استیلون، گورگونزولا و پنیر آبیپنیرهای مکزیکی مانند کش بلانکو فرسکو زیرا معمولاُ با شیرهای غیرپاستوریزه تهیه میشوند. |
| نان، غلات، برنج و پاستا | نان، نان دوناتی، مافین، رول، غلات، کراکر، نودل، پاستا، سیب زمینی و برنج تا زمانی که به صورت بسته بندی تهیه شود و به صورت سلف سرویس ارائه نشود، برای خوردن بی خطر هستند. | غلات ، دانهها و سایر غذاها که به صورت فلهای عرضه میشوند. |
| میوهها و سبزیجات | سبزی و میوهجات تازه اگر با آب جاری شسته شوند و به آرامی با اسکراب سبزیجات شسته شوند، برای مصرف بیخطر هستند. | سالسای تازه و سس سالاد موجود در یخچال و فروشگاه مواد غذایی. هرگونه جوانه سبزیجات خام (مانند جوانه یونجه، تربچه، کلم بروکلی و یا ماش) |
| دسر و شیرینیجات | پای میوه، کیک و کلوچه، ژلاتین طعم دار شده، بستنیهای کارخانهای، شربت، آبمیوههای کارخانهای، بستنی میوهای، شربت و بستنی چوبیشکرمرباهای کارخانهای پاستوریزه، ژله، کمپوت، شربت و شهد | محصولات شیرینی فروشی که شامل خامه هستند و خارج از یخچال نگهداری میشوند.عسل خام و یا عسل با موم. به جای اینها عسل درجه یک کارخانهای که حرارت دیده است را انتخاب کنید. |
| آب و نوشیدنی | فقط آب شهری لوله کشی و یا آب معدنی تجاری مصرف کنید.چای، قهوه، سودا، آب میوه و سبزیجات پاستوریزه | آب جاری از دریاچه، رودخانه، چشمه و یا نهرهاآب چاه را فقط در صورتی که تیم پزشکی به شما اجازه داده باشد، میتوانید استفاده کنید.آب میوه و سبزیجات غیر پاستوریزهچای آفتابی (به جای این از چای کیسهای که با آب جوشیده تهیه شده است استفاده کنید)آبهای حاوی ویتامین و یا مواد گیاهی (این نوع از آبها معمولاُ یا خاصیتی ندارند و یا خواص اندکی برای سلامتی دارند) |
