غربالگری سرطان پستان

هدف از غربالگری سرطان سینه، تشخیص زودهنگام این بیماری جهت افزایش شانس موفقیت در درمان بیماران می‌باشد. سرطان پستان، بیماری است که در آن سلول‌های سرطانی و بدخیم در بافت سینه تشکیل می‌شوند. این بیماری شایع ترین نوع سرطان و دومین علت مرگ و میر ناشی از سرطان در میان زنان می باشد. عوامل مختلفی احتمال ابتلا به سرطان پستان را کاهش و یا افزایش می‌دهند. اما تشخیص زودهنگام این بیماری تا حد زیادی می تواند در روند درمان کمک کننده باشد که روش‌های مختلفی خواهد داشت. آموزش زنان و انجام غربالگری در زمان‌های مناسب تا حدود زیادی می‌تواند منجر به کاهش احتمالی سرطان پستان و افزایش بقای عمر بیماران شود. در این مقاله به موضوع غربالگری سرطان پستان می پردازیم و اطلاعات کاملی در اختیار شما قرار می دهیم. با ما همراه باشید…

غربالگری سرطان پستان چیست؟

غربالگری به علائم بیماری از جمله سرطان پستان می پردازد، قبل از این که علائم ظاهر شده باشند. هدف از انجام تست‌های غربالگری، تشخیص سرطان در مراحل اولیه و درمان موثر می‌باشد. پزشکان با بررسی مواردی مانند سابقه پزشکی، سن بیمار و یا تماس با برخی مواد خاص در طول زندگی تشخیص می‌دهند که آیا فرد باید تست‌های غربالگری را انجام دهد یا نه، کدام تست غربالگری مناسب تر است و این که تست ها هر چند وقت یک بار باید انجام شوند؟ در صورت نیاز پزشک جراحی سرطان پستان را برای بیمار تجویز می نماید.

نکته ای که باید به آن اشاره کنیم این است که تجویز تست های غربالگری از سوی پزشک متخصص پستان، الزاما به معنای ابتلا به سرطان نیست. خانم‌هایی که سابقه خانوادگی و یا فردی ابتلا به سرطان دارند و یا بیشتر در معرض ابتلا هستند، باید نسبت به انجام تست های غربالگری اقدام کنند.

اگر نتایج تست غربالگری غیر طبیعی باشد، نیاز است تست های تشخیصی بیشتری انجام شود تا ابتلا به سرطان مشخص گردد.

نکاتی در خصوص غربالگری سرطان پستان

غربالگری سرطان سینه با عکسبرداری اشعه ایکس از سینه که تحت نام ماموگرافی شناخته می‌شود انجام می‌شود. در واقع با روش ماموگرافی می‌توان توده‌های سرطانی را در مواردی که بسیار کوچک بوده و با سایر روش‌ها قابل مشاهده نمی‌باشند پیش از اینکه به مرحله‌ی خطرناک برسند مورد تشخیص قرار داد. درمان توده‌های کوچک بسیار ساده‌تر از درمان توده‌های بزرگتر خواهد بود بنابراین متخصصین به تمام افراد واجد شرایط توصیه می‌‌نمایند که برنامه‌ی غربالگری را طبق زمان بندی ارائه شده پیگیری نمایند.

نکته‌ی مهم این است که انجام غربالگری موجب پیشگیری از بیماری سرطان سینه نمی‌شود بلکه فقط این بیماری را در مراحل اول تشخیص می‌دهد. به طور میانگین از هر 1000 فردی که ماموگرافی فربالگری انجام می‌دهد در 9 نفر سرطان سینه به موقع تشخیص داده می‌شود.

• تست ها برای غربالگری انواع مختلف سرطان و زمانی که فرد علائمی ندارد، انجام می‌شود.
• ماموگرافی، شایع ترین تست غربالگری سرطان پستان می باشد.
• MRI نیز برای غربالگری خانم هایی که بیشتر در معرض سرطان پستان هستند، انجام می شود.
• این که نیاز است خانمی تست های غربالگری سرطان پستان را انجام بدهد یا خیر، به عوامل مختلفی بستگی دارد.
• از دیگر تست های غربالگری سرطان پستان می توان به معاینه سینه و یا نمونه برداری از بافت سینه اشاره کرد.

 

مزایای غربالگری سرطان سینه

سرطان‌هایی که به روش غربالگری تشخیص داده می‌شوند، معمولاً در مراحل اولیه آغاز بیماری قرار دارند بنابراین روند درمان در این بیماران کوتاهتر بوده و شانس موفقیت در درمان بسیار افزایش می‌یابد.

تقریباً تمام افرادی که بیماری سرطان سینه در غربالگری سرطان سینه برای آنها تشخیص داده شده است بقای عمر حداقل تا 5 سال پس از تشخیص داشته‌اند.

کاندیدای مناسب غربالگری سینه

همه‌ی خانم‌های 50 تا 70 ساله باید هر 3 سال یک بار ماموگرافی غربالگری انجام دهد.

افرادی که بالای 70 سال سن دارند در صورتی که بنا به تشخیص پزشک در معرض خطر این بیماری قرار داشته باشند طبق برنامه‌ی زمان بندی که پزشک به آنها اعلام می‌نماید باید مراجعه نمایند.

در افراد زیر 50 سال به دلیل اینکه بافت سینه متراکم‌تر می‌باشد، تشخیص بیماری سرطان سینه از روی نتایج ماموگرافی مشکل می‌باشد. همچنین بر اساس تحقیقات انجام شده غربالگری در خانم‌های زیر 50 سال موفقیت اندکی در کاهش مرگ و میر ناشی از بیماری سرطان سینه داشته است بنابراین خانم‌های زیر 50 سال احتیاجی به غربالگری ماموگرافی ندارند مگر در شرایطی که در معرض خطر بالای این بیماری قرار داشته باشند.

افرادی که در معرض خطر بالای سرطان سینه قرار دارند شامل این گروه‌ها می‌شوند:

• افرادی که دارای سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان سینه هستند
• افرادی که جهش ژنی به نفع سرطان سینه دارند.
• افرادی که در گذشته مبتلا به سرطان سینه و یا سرطان در سایر اعضا بوده‌اند.

پیشنهاد می‌شود این افراد از سن 30 یا 40 سالگی جهت انجام غربالگری سرطان سینه مراجعه نمایند.

ماموگرافی جهت تشخیص

ماموگرافی، تصویربرداری با اشعه ایکس از سینه است که به تشخیص تومورهای کوچک کمک می کند. بعید به نظر می رسد که ماموگرافی بتواند تومور موجود در بافت متراکم سینه را تشخیص دهد، چرا که هر دو تومور و بافت به صورت نقاط سفید رنگ به نمایش در می‌آیند و تشخیص تومور سخت خواهد شد. معمولا در خانم‌های جوان‌تر شاهد متراکم بودن بافت سینه هستیم.

عوامل مختلفی در تشخیص سرطان پستان از طریق ماموگرافی دخیل هستند، از جمله:

• سن و وزن بیمار
• اندازه و نوع تومور
• محل تشکیل تومور در سینه
• میزان حساسیت بافت سینه به هورمون ها
• میزان تراکم بافت سینه
• زمان انجام ماموگرافی در سیکل قاعدگی
• کیفیت تصاویر ماموگرافی

احتمال موفق آمیز بودن درمان سرطان پستان در خانم‌هایی که در سنین پنجاه تا هفتاد سالگی ماموگرافی انجام می‌دهند، بیشتر از خانم هایی است که ماموگرافی انجام نمی دهند.

MRI سینه

MRI، روشی است که با استفاده از مگنت، امواج رادیویی و کامپیوتر، تصاویر دقیقی از نواحی داخلی بدن را در اختیار پزشک قرار می دهد. از آن جایی که در این روش از اشعه ایکس استفاده نمی شود، بیمار در معرض هیچ گونه اشعه ای نخواهد بود.

از MRI برای غربالگری سرطان پستان در خانم های پرخطر استفاده می شود. برخی عوامل احتمال بروز سرطان پستان را در خانم ها افزایش می دهند، از جمله:

• برخی ژن های خاص مانند BRCA1 و BRCA2
• سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان پستان
• برخی سندرم های ژنتیکی

در صورت دارا بودن شرایط گفته شده، غربالگری سرطان پستان باید در سنین پایین تر انجام شود.

غربالگری سرطان پستان در موارد زیر چندان کمک کننده نیست:

• اگر سرطان پستان در خانم های مسن و با غربالگری تشخیص داده شود، احتمال فوت بنا به دلایل دیگر بیشتر از فوت به دلیل سرطان پستان می باشد.
• در خانم‌هایی که احتمال بروز سرطان پستان کم است، غربالگری قبل از چهل سال چندان اهمیتی ندارد.

معاینه سینه

معاینه بالینی سینه توسط پزشک می تواند به تشخیص توده در سینه و سرطان پستان در مراحل اولیه کمک کند. معاینه سینه توسط خود فرد نیز می تواند مفید باشد.

تست خود آزمایی سینه

یکی از بهترین روش ها که همه خانم‌ها باید ماهانه آن را انجام دهند، چکاپ شخصی ماهانه پستان است. زمانی که شما به پزشک مراجعه نمیکنید اما با استفاده از روش های معاینه شخصی خودتان اقدام به بررسی بدنتان می کنید بهترین کار برای تشخیص هرگونه علامت و توده غیر عادی و تغییرات سینه است.

برخی از افراد گمان می کنند که هدف اصلی معاینه و چکاپ شخصی پستان تنها به منظور لمس توده‌های پستانی است، بلکه چنین نیست. در واقع از فرد خواسته می‌شود تا نسبت به سینه خود آگاه باشد و سینه های خود را در یک روز مشخص به صورت ماهانه در مقابل آینه نگاه کند. در صورت وجود هر گونه تغییری در نوک سینه همچون؛ پوسته پوسته شدن، پوست پرتقالی شدن، قرمزی پوست و فرورفتگی بافت سینه حتما بدون اتلاف وقت و خود درمانی به جراح سینه مراجعه نمایند و تصور نکنند که هر کدام از این موارد رفع می شود و منتظر از بین رفتن آن بمانید. بلکه بایستی هر نوع تغییر در بافت سینه را جدی بگیرند و با مشاهده آن به پزشک مراجعه نمایند.

به علاوه خانم های باردار و شیرده هم بهتر است خودآزمایی پستان را انجام دهند. تشخیص زودهنگام مشکلات سینه به خانم ها کمک می کند زندگی سالم تر و بهتری داشته باشند.

برداشت بافت

در این روش، بافت از سینه برداشته می شود و زیر میکروسکوپ بررسی می گردد.

خطرات غربالگری سرطان سینه

• با اینکه ماموگرافی می‌تواند سرطان سینه را در بسیاری از خانم‌ها به درستی تشخیص دهد اما نتایج منفی و مثبت کاذب یکی از مشکلاتی است که با انجام ماموگرافی ممکن است با آن روبرو شوید.

منفی کاذب

افرادی که دچار بیماری سرطان سینه هستند اما با ماموگرافی نمی‌توان آن را تشخیص داد. نتیجه‌ی منفی کاذب می‌تواند منجر به تشخیص دیرهنگام بیماری و پیشرفت بیماری شود.

مثبت کاذب

برخی مواقع نتایج غربالگری می‌تواند شامل یافته‌هایی باشد که به اشتباه تحت تومور سرطانی تشخیص داده شوند. نتیجه‌ی مثبت کاذب می‌تواند منجر به استرس و اضطراب بیمار شود. همچنین جهت تائید نتایج احتیاج به بیوپسی از سینه می‌باشد در نتیجه بیمار متحمل درد و ناراحتی بیشتری خواهد.

• تشخیص و درمان بیش از حد

برخی از توده‌های سینه احتیاج به هیچ گونه درمان خاصی ندارند و به مرور از بین خواهند رفت اما با غربالگری و شناسایی این توده‌ها انواع درمان‌ها جهت از بین بردن این توده‌ها آغاز خواهند شد.

در حال حاضر نمی‌توان تشخیص داد که کدام نوع از تومورها رشد بیشتری خواهند داشت و یا کدام یک بدون درمان از بین خواهند رفت، بنابراین تقریباُ برای تمام خانم‌هایی که نتایج غربالگری و بیوپسی مثبت دارند روش جراحی و یا سایر درمان‌ها مانند رادیوتراپی، هورمون درمانی و یا شیمی درمانی انجام خواهد شد.

• قرار گرفتن در معرض تشعشع

با اینکه میزان اشعه تابشی در طول ماموگرافی بسیار کم می‌باشد اما قرار گرفتن در معرض اشعه هر 3 سال یک بار به مدت 20 سال ممکن است احتمال ابتلا به سرطان را درصد بسیار ناچیزی افزایش دهد.

با این حال بر اساس برآوردهای انجام شده شناسایی سرطان سینه در مراحل اولیه باعث نجات جان بسیاری از بیماران شده است و تمام متخصصین عقیده دارند انجام ماموگرافی‌ غربالگری منافع بسیار بیشتری نسبت به مضرات آن دارد.

منابع:

Source: https://www.cancer.gov/types/breast/patient/breast-screening-pdq

https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/breast-cancer/getting-diagnosed/screening-breast

سوالات متداول